De Verborgen zone
Een van de bijzonder aardige dingen in de wijk is de aandacht voor de kunst. Op zich kan het totale ontwerp al als kunstwerk worden beschouwd. De afzonderlijke ontwerpen zijn vaak kunststukjes te noemen.
Het project Kunst in Kattenbroek startte in 1992 met een driedaagse workshop in de Zonnehof, centrum voor Moderne Kunst, onder leiding van Ashok Bhalotra, stedebouwkundig ontwerper van de wijk Kattenbroek. Een internationaal gezelschap van kunstenaars en architecten discussieerden daar over de door Bhalotra geformuleerde plannen voor De Verborgen Zone, een van de hoofdelementen van Kattenbroek. In deze strook van anderhalve kilometer lang en tachtig meter breed zouden beeldende kunst en architectuur samen moeten gaan. Gekozen werd voor een gemeenschappelijke leidraad: de droom van Poliphilo, een allegorisch verhaal uit de vroegrenaissance. In dit mysterieuze en avontuurlijke verhaal ontmoet Poliphilo tijdens de zoektocht naar zijn geliefde Polia allerlei soorten landschappen en bouwwerken.
Het project Kunst in Kattenbroek wordt begeleid door de Amersfoortse
Culturele Raad en is mogelijk gemaakt door bijdragen van de gemeente Amersfoort,
de Mondriaan Stichting, het Stimuleringsfonds voor de architectuur, de
Provincie Utrecht, de van Esteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting,
de Bouwcombinatie ’ De Verborgen Zone V.O.F.’ en de Stichting
Centrale Woningzorg.
Toen alle kunstwerken waren opgeleverd
heeft Moskito Film een film over
De Verborgen Zone afgerond.
|
 |
Op deze pagina informatie over achtereenvolgens: het logo, het straatmeubilair en de kunstroute, het verhaal van Poliphilos’ wandeling, de schaal van Tertulia. Verder aandacht voor het laatst geplaatste kunstwerk: ’ Het open boek van Poliphilo’ .
Het logo
Kattenbroek heeft als enige wijk binnen Amersfoort een eigen logo. In
dat logo zitten de hoofdelementen van de wijk opgenomen. Je herkent de
Ring, de Laan der Hoven, de Verborgen Zone, de Kreek, het Masker en naast
het Masker de vijver.
Het logo wordt gebruikt op alle stukken die over de wijk gaan, maar is
ook zichtbaar op bijvoorbeeld de straatnaamborden. Deze straatnaamborden
zijn speciaal voor de wijk ontworpen. Foto’ s: zie verder op deze
pagina.
Ook straatmeubilair zoals zitbankjes, informatieborden, lantaarns en verlichting
als kunst is speciaal voor Kattenbroek bedacht en aangebracht.
Het straatmeubilair
Informatiebord en verlichting aan het Masker
De waterputdeksels
Inderdaad: hemelwater wordt gescheiden afgevoerd
De straatnaamborden
De kunstroute, het verhaal van Poliphilos’ wandeling
Niet voor niets is de Verborgen Zone het troetelkind van Ashok Bhalotra.
Met een keur aan voorzieningen vertegenwoordigt het element bij uitstek
de culturele identiteit van Kattenbroek. Bovendien is het de strook waar
de kunst een plek krijgt. De Verborgen Zone kent ook weer een scenario,
dat veel specifieker is dan dat van alle andere onderdelen van het stedenbouwkundige
plan. Dat scenario, een verdichting van het ’ geestelijke’
reizen in de Verborgen Zone, is gebaseerd op het boek Hypnerotomachia
Poliphili of Het verhaal van de droom van Poliphilos van Francesco Colonna
uit 1499. Poliphilos’ droom betreft een zoektocht naar wijsheid
vol allegorieën van de verschillende levensstadia. De reis, die ziel
en zintuigen prikkelt, leidt langs grotten, ruïnes, paleizen en tuinen.
Zo moet de held het Labyrint overwinnen, treft hij op zijn pad de Levensweg,
een rivier die hij voor de rest van de reis zal volgen en stuit hij op
de Boomgaard, waar in keurige rijen opgestelde citroen- en limoenbomen
de heldere ordening van de natuur tonen.
Hier trouwens de boomfontein voor de basisschool, net binnen de Ring.
Vervolgens ontdekt Pholiphilo de Grot van de Initiatie. En tenslotte bereikt hij het ongerepte landschap van het Paradijs, dat het mysterie van alle levensbronnen blijkt te bevatten. Twee geheime tuinen, de Tuin van Glas en de Tuin van Zijde, ontvouwen er hem de geheimen van de rede en van de zintuigen. En door die kennis wordt Pholiphilo het mysterie van de metafysische wereld geopenbaard. In de Renaissance diende Colonna’ s boek als inspiratiebron bij het ontwerpen van parken en tuinen. Aan een groenstramien à la Pholiphilo werden allerhande beelden, bouwsels, fonteinen en bassins toegevoegd. In de Verborgen Zone is het groenplan eveneens geënt op Pholiphilos’ wandeling. Ook heeft de droom betekenis voor de architectuur. Maar bovenal dienden de lotgevallen van Pholiphilo als leidraad voor de kunst. Want de kunst in de Verborgen Zone moet niet slechts een toevallige ontmoeting zijn, maar een dialoog aangaan met het Kattenbroek-ontwerp. Opdat een symbiose kan ontstaan van architectuur, stedenbouw, landschap, kunst en bewoners.
De Schaal van Tertulia
Het kunstwerk Tertulia van David Veldoen, inmiddels bekend als ’ de schaal’ staat aan de rand van een waterpartij langs de Kreek in de Verborgen Zone. De schaal met een doorsnee van 8 meter rust op een betonnen voet. In deze voet bevindt zich een opening waardoor de schaal betreden en bekeken kan worden. Eenmaal in de schaal staat de bezoeker oog in oog met ruim 2000 tegels, waarvan er een kleine 900 bedrukt zijn met portretten van bewoners van Kattenbroek. Naast bewoners zijn er portretten van bekende personen uit het openbare leven zoals burgemeester en wethouders, huisdieren, vogels en figuren als Sinterklaas en zwarte piet! De portretten zijn in diverse nuances blauw, op witte tegels aangebracht.
